ماجرای آب سنگین اراک از زبان عباس عراقچی معاون وزیر خارجه | فیلم

سید عباس عراقچی درباره راکتور آب سنگین اراک گفت: اراک یعنی راکتور آب سنگین، آنچه در اراک می‌ساختیم یک راکتور تحقیقاتی بود که آسانترین و سریع‌ترین راه برای رسیدن به بمب هسته‌ای بود. که در برنامه هسته‌ای ایران مایه نگرانی جدی بود که ایران دارای یک راکتور است که سریع به بمب برسد. ما که برنامه بمب نداشتیم. بحث اراک یکی از موضوعات اصلی موضوع اراک بود. خط قرمزی که برای ما گذاشته شده بود این بود که اراک راکتور آب سنگین باقی بماند. اگر می‌شد پلوتونیوم را از بین برد ایرادی نداشت ولی ماهیت آب سنگین باید حفظ می‌شد. آمریکایی‌ها و اروپایی‌ها ماه‌ها اصرار می‌کردند اراک جمع شود بعد گفتند اراک را جمع کنید ما یک راکتور آب سبک پیشرفته برایتان می‌سازیم و ۱۳۰ میلیون دلار هزینه‌اش را پرداخت می‌کنیم که ما نپذیرفتیم.

معاون وزیر خارجه افزود: بعد از چند ماه گفتند یک راکتور ترکیبی بسازیم که هم با آب سبک کار کند هم با آب سنگین، دانشمندان ما بررسی کردند که این آب سنگین نیست ولی ماهیت اصلی آب سبک است و نپذیرفتیم بعد از ماه‌ها کشمکش متخصصان ما گفتند ما طراحی ارائه می‌دهیم که میزان تولید پلوتونیم کاهش می‌یابد آمریکایی‌ها گفتند شما نمی‌توانید و چندین جلسه دانشمندان ما و آمریکا نشستند که این طرح را بررسی کردند و بالاخره آمریکایی‌ها اعتراف کردند که طرح ایران به لحاظ فنی کار می‌کند و درست است.

وی بیان کرد: در لوزان قبول کردند راکتور آب سنگین با قلبی که ایران طراحی می‌کند که هم آب سنگین است و هم پلوتونیوم تولید نمی‌شود. گفتند قلب (کلاندریا) را از بین ببرید و جدید بسازید. بچه‌های سازمان انرژی اتمی گفتند ما این را از بین نمی‌بریم و می‌خواهیم در موزه‌ای که داریم بگذاریم گفتند ما در سوراخ‌های قلب بتن می‌ریزیم که قابل کارایی نباشد و به جای آن قلب جدید می سازیم. در توافق ژنو اسم اراک چه بود؟

عراقچی اضافه کرد: قلب راکتور خارج و با قلب جدید جایگزین می‌شود.

یامین پور پرسید ما با اراک کاری کردیم که نتوانیم معامله کنیم و عراقچی گفت: آمریکایی‌ها دستورالعمل داشتند که اسم آب سنگین را حتی بیان نمی‌کردند و در لوزان آمریکایی‌ها آب سنگین را پذیرفتند. دعوای اصلی سر راکتور اراک را ما بردیم چون ماهیتش پذیرفته شد و قبول کردند ایران راکتور آب سنگین با طراحی جدید داشته باشند.

(۲۱)